Dominika Boguszewska-Mańkowska, Krystyna Zarzyńska, Milena Pietraszko,
Anna Bilska-Kos Anna Pawłowska, Krzysztof Treder
Ziemn. Pol. 2025, 4: 26-34, il., bibliogr., abstr., streszcz.
Streszczenie
Ziemniak (Solanum tuberosum L.) należy do roślin wrażliwych na okresowe niedobory wody w glebie i wysoką temperaturę. Doświadczenia przeprowadzone w warunkach hali wegetacyjnej wykazały, że istnieje zróżnicowanie odmianowe w reakcji roślin na suszę w okresie tuberyzacji. Wykazano również odmienną reakcję roślin w zależności od nasilenia stresów abiotycznych. Przedstawiono reakcję dziewiętnastu genotypów ziemniaka poddanych stresowi suszy i wysokiej temperatury w dwóch latach badań o zróżnicowanych warunkach pogodowych. Przedstawiono odmiany o najwyższym i najniższym spadku plonu pod wpływem zastosowanych stresów. Określono również parametry jakości plonu.
Słowa kluczowe: odmiana, plon, susza glebowa, wysoka temperatura, ziemniak
The responses of new potato varieties to soil drought and high temperature stress
Abstract
Potato (Solanum tuberosum L.) is highly sensitive to periodic soil water deficits and elevated temperatures. Experiments conducted under controlled greenhouse conditions revealed cultivar diversity in plant responses to drought in the tuberization stage. Distinct reactions were also observed depending on the intensity of abiotic stresses. This study presents the responses of nineteen potato genotypes subjected to drought and heat stress over two years with contrasting weather conditions. Cultivars showing the highest and lowest yield reductions under stress were identified, and parameters related to tuber quality were evaluated.
Keywords: high temperature, potato, soil drought, variety, yield
Tomasz Erlichowski
Ziemn. Pol. 2025, 4: 34-42, il.,bibliogr., abstr., streszcz.
Streszczenie
Mszyce odławiano do żółtych szalek w 3 miejscowościach (Bonin, Drogosze, Kolwiny). Monitoring mszyc prowadzono na podstawie odłowionych osobników uskrzydlonych mszyc różnych gatunków występujących w agrocenozach ziemniaka. Najważniejsze znaczenie epidemiologiczne w przenoszeniu wirusów w produkcji materiałów nasiennych mają tzw. mszyce ziemniaczane, jednakże wczesnowiosenne lub późnoletnie pojawy niektórych gatunków mszyc tzw. nieziemniaczanych, np. w sprzyjającym zakresie pogodowym – mogą być bardzo niebezpieczne dla produkcji nasiennej ziemniaka, gdyż młode, wschodzące rośliny lub odrosty po desykacjach są znacznie bardziej podatne na infekcje wirusowe niż rośliny starsze. Odłowy mszyc z naczyń chwytnych wyniosły średnio 1239 szt. (w sumie mszyce ziemniaczane i nieziemniaczane), co stanowi wyraźną tendencję wzrostową w stosunku do roku 2024, kiedy to odłowiono tylko 479 szt. wszystkich mszyc, co było spowodowane warunkami pogodowymi. Policzenie rozwijających się populacji mszyc ziemniaczanych na roślinach (10 obserwacji) wykazało łączną liczbę 8965 szt. mszyc, z których 79% stanowiła A. nasturtii, a 20% M. persicae.
Słowa kluczowe: dynamika, monitoring mszyc, mszyce nieziemniaczane, mszyce ziemniaczane, presja wirusów, ziemniak
Impact of weather conditions on dynamics, number of aphids and viral infection pressure in potato crops in selected locations in 2025
Abstract
Aphid populations were monitored using yellow pan traps in three locations (Bonin, Drogosze, Kolwiny). The monitoring focused on winged individuals of various aphid species occurring in potato agroecosystems. Species classified as “potato aphids” are considered the most epidemiologically relevant for virus transmission in seed potato production. However, early spring or late summer occurrences of certain “non-potato” aphid species, under favorable weather conditions, may pose a significant risk to seed potato crops. Young, emerging plants or regrowth after desiccation are substantially more susceptible to viral infections than mature plants. The total number of aphids captured in traps averaged 1,239 individuals (including both potato and non-potato aphids), indicating a marked increase compared to 2024, when only 479 aphids were collected, primarily due to adverse weather conditions. Field observations of potato aphid populations on plants (10 assessments) revealed a total of 8,965 individuals, of which 79% were Aphis nasturtii and 20% Myzus persicae.
Keywords: aphid dynamics, aphid monitoring, non-potato aphids, potato, potato aphids, virus pressure
Jerzy Osowski
Ziemn. Pol. 2025, 4: 43-54, il., bibliogr., abstr., streszcz.
Streszczenie
Wzrost zaludnienia na świecie (od 1950 r. ludność Ziemi podwoiła się) sprawia, że zapewnienie wyżywienia staje się coraz poważniejszym problemem. Rosnące zapotrzebowanie na żywność wymusza stosowanie coraz większej ilości nawozów i środków ochrony roślin, co skutkuje zwiększeniem zanieczyszczenia środowiska oraz zagrożenia dla zwierząt i ludzi spożywających tak wyprodukowaną żywność. Rozwiązaniem ograniczającym ryzyko dla ludzi i zwierząt jest Europejski Zielony Ład, którego zadaniem jest ograniczenie stosowania pestycydów, a jego dwie najważniejsze strategie „Od pola do stołu” oraz „Strategia bioróżnorodności 2030” zakładają redukcję stosowania pestycydów o 50%. Jednak zmniejszanie liczby substancji aktywnych sprawia, że ochrona plantacji ziemniaka przed głównymi chorobami – zarazą i alternariozą – jest coraz trudniejsza ze względu na ryzyko tworzenia się odporności i spadku skuteczności fungicydów. Prowadzone na szeroką skalę badania nad biologią patogenów i poszukiwanie nowych substancji aktywnych pozwalają na opracowywanie coraz skuteczniejszych metod ich zwalczania. Jednak dalszym zagrożeniem dla zdrowia ludzi i bezpieczeństwa środowiska jest ciągły napływ spoza UE niedozwolonych substancji aktywnych, które wycofano z użytkowania.
Słowa kluczowe: alternarioza, odporność, substancje aktywne, zaraza ziemniaka
Possibilities for protecting potato plantations with a decreasing number of active substances
Abstract
The global population has doubled since 1950, making food security an increasingly critical challenge. Rising demand for food has led to greater use of fertilizers and plant protection products, which, in turn, increases environmental pollution and poses risks to animals and humans who consume such food. The European Green Deal aims to mitigate these risks by reducing pesticide use, with its two key strategies – “Farm to Fork” and the “Biodiversity Strategy 2030” – aiming to achieve a 50% reduction in pesticide application. However, the declining number of approved active substances makes protecting potato crops against major diseases such as late blight and early blight increasingly difficult due to resistance development and reduced fungicide efficacy. Extensive research on pathogen biology and the search for new active substances enable the development of more effective control methods. Nevertheless, a persistent threat to the environment and human health is the lack of control over unauthorized imports of prohibited plant protection products across EU borders.
Keywords: active substances, early blight, late blight, potato, resistance
Milena Pietraszko, Krystyna Zarzyńska, Piotr Ochodzki
Ziemn. Pol. 2025, 4:17-26, il., bibliogr., abstr., streszcz.
Streszczenie
Badania przeprowadzono w latach 2021-2025. Rody pochodziły z dwóch polskich spółek hodowlanych: Hodowla Ziemniaka Zamarte i Pomorsko-Mazurska Hodowla Ziemniaka w Strzekęcinie. Każdego roku testowano po 10 rodów w dwóch lokalizacjach, tj. w Jadwisinie na glebie lekkiej i w Radzikowie na glebie cięższej. Oceniano następujące cechy: wskaźnik pokrycia gleby przez listowie – LAI, stopień porażenia chorobami okresu wegetacji, plon bulw i jego strukturę, udział wad zewnętrznych i wewnętrznych bulw, smakowitość i ciemnienie miąższu gotowanego. Wytypowano 14 rodów z największą liczbą pożądanych cech i przekazano dane hodowcom. Wykazano bardzo duże zróżnicowanie reakcji roślin ziemniaka na warunki klimatyczno-glebowe. Potwierdzono, że w produkcji ekologicznej bardzo ważnym czynnikiem jest stabilność plonowania niezależnie od warunków środowiska. W wyniku współpracy spółek hodowlanych i Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin powstały nowe odmiany: Hestia i Zawisza.
Słowa kluczowe: odmiana, rody hodowlane, uprawa ekologiczna, ziemniak
Assessment of suitability of potato breeding lines for cultivation in an organic system
Abstract
The study was conducted between 2021 and 2025 using breeding lines from two Polish companies: Hodowla Ziemniaka Zamarte and Pomorsko-Mazurska Hodowla Ziemniaka w Strzekęcinie. Each year, ten breeding lines were tested in two locations: Jadwisin (light soil) and Radzików (heavy soil). The following traits were evaluated: leaf area index (LAI), disease incidence during the growing season, tuber yield and its structure, occurrence of external and internal defects, taste quality, and discoloration of cooked tubers. Fourteen breeding lines with the highest number of desirable traits were selected, and the data were provided to breeders. The results revealed considerable variation in potato plant responses to climatic and soil conditions. The study confirmed that yield stability, regardless of environmental conditions, is a key factor in organic production. As a result of collaboration between breeding companies and the Plant Breeding and Acclimatization Institute, new cultivars Hestia and Zawisza were developed.
Keywords: breeding lines, cultivar, organic cultivation, potato
Bartosz Płóciennik, Dominika Białoskórska, Milena Sagan
Ziemn. Pol. 2025, 4: 3-17, il., bibliogr., abstr., streszcz.
Streszczenie
Ziemniak (Solanum tuberosum L.) od wieków stanowi jedną z kluczowych roślin rolniczych w Polsce i na świecie. Omówiono jego zróżnicowanie odmianowe oraz szczegółową charakterystykę botaniczną. Uwzględniono budowę systemu korzeniowego, łodyg, liści, kwiatów, owoców i bulw, które decydują o wartości użytkowej oraz adaptacji do warunków środowiskowych. Podkreślono rolę bulw jako głównego organu spichrzowego i podstawy klasyfikacji odmian. Zróżnicowanie odmianowe umożliwia dopasowanie do celów konsumpcyjnych, przemysłowych czy hodowlanych. Polska, będąc jednym z największych producentów ziemniaka w Europie, korzysta z szerokiej bazy genetycznej i nowoczesnych metod hodowlanych, w tym biotechnologii i selekcji wspomaganej markerami molekularnymi.
Słowa kluczowe: hodowla roślin, klasyfikacja odmian, morfologia, bulwy, ziemniak
Botanical characteristics of Solanum tuberosum L. and their significance in the identification, differentiation, utility, and environmental adaptation of potato varieties
Abstract
For centuries, the potato (Solanum tuberosum L.) has been an essential crop both in Poland and around the world. This work discusses the diversity of potato cultivars, along with detailed botanical characteristics of the plant. It covers the structure of the root system, stem, leaves, inflorescence, fruits, and tubers, all of which enhance the crop’s value and adaptability to various environmental conditions. The importance of the tuber as the primary storage organ and a key factor in classifying cultivars is emphasized. The genetic diversity of potato crops facilitates adjustments in production aimed at consumption, industry, or breeding. As one of the largest potato producers in Europe, Poland leverages a rich genetic repository and employs modern breeding methods, including biotechnology and molecular marker-based selection.
Keywords: classification of cultivars, morphology, plant breeding, potato, tubers
Janusz Urbanowicz
Ziemn. Pol. 2025, 4: 55-56, bibliogr.
UGmax plus soil conditioner – improving soil properties and enhancing yield quantity and quality
Janusz Urbanowicz
Ziemn. Pol. 2025, 4: 55-56, bibliogr.
UGmax plus soil conditioner – improving soil properties and enhancing yield quantity and quality
